Magia Ogniska, czyli 75 lat minęło

Wspomnienia przeplatały się z teraźniejszością, blask dawnej świetności rozświetlał obecne czasy. Występy artystyczne, wystawa, świętowanie przy grillu. Podczas uroczystych obchodów 75. rocznicy powstania Ogniska Polskiego w Londynie w ciągu czterech dni przez jego mury przewinęło się ponad pół tysiąca gości.

Przez lata była wizytówką polskości na Wyspach. Usytuowana przy słynnej Exhibition Road, w reprezentacyjnej dzielnicy South Kensington, wiktoriańska kamienica, z polskim klubem w środku, krzepiła narodowego ducha. Obiekt przekazany Polakom przez rząd brytyjski został oficjalnie otwarty 16 lipca 1940 roku, w kolejnych dekadach stając się sercem emigracji. Bywali tu prezydenci, generałowie, ludzie kultury, kombatanci. W teatrze Ogniska występowali najwybitniejsi artyści, sławą cieszył się klub brydżowy, a swoje siedziby miały różne polonijne organizacje. Dziś to już nie to samo miejsce co drzewiej, ale wspomnień czar pozostał.

W symbolicznej walizce

Okolicę przeszywa dźwięk trąbki, stojący na balkonie budynku Krzysztof Ćwiżewicz gra Hejnał Mariacki. Nieprzypadkowo – to jeden z symboli polskości. Melodia regularnie, od lat, rozbrzmiewa z wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie, a w maju 1944 roku obwieściła światu zdobycie przez polskich żołnierzy klasztoru na Monte Cassino.

Czterodniowe uroczystości rocznicowe czas zacząć. Czwartek, godzina 18.30. Do Ogniska przybywa książę Kentu Edward. Kontynuuje w ten sposób rodzinną tradycję, gdyż jego ojciec, brat króla Jerzego V, uczestniczył w otwarciu obiektu 75 lat temu. W tamtym historycznym wydarzeniu brali udział między innymi prezydent Władysław Raczkiewicz, premier i Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski, biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina. A ze strony brytyjskiej minister spraw zagranicznych Lord Halifax.

Pomieszczenie wypełniają kolejni goście, dzisiejszego wieczoru będzie ich łącznie 130. Powitalny szampan, uściski dłoni. Historię klubu przypomina jego obecny prezes płk Nicholas Kelsey, a list gratulacyjny od premier Ewy Kopacz odczytuje ambasador Witold Sobków. Obiekt błogosławią ks. Władysław Wyszowadzki, wicerektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii oraz ks. Christopher Tuckwell, przedstawiciel kardynała Vincenta Nicholsa. I szczególny akcent dzisiejszej uroczystości – Irena Delmar zostaje odznaczona Orderem Polonia Restituta. Ta wieloletnia prezes Związku Artystów Scen Polskich za Granicą, aktorka, śpiewaczka i promotorka polskiej kultury na Wyspach, jest cały czas aktywna. Z okazji rocznicowych obchodów wyreżyserowała rewię „Extravaganza”, którą będzie można zobaczyć w niedzielę. Jednak, póki co, trwa czwartkowa impreza. Idziemy na piętro, do Sali Hemara, gdzie za chwilę książę Edward otworzy wystawę obrazującą dzieje Ogniska. Nożyczki w dłoni, przecięcie wstęgi. Pomieszczenie wypełniają zdjęcia i opisy – dawnych czasów i tych bardziej współczesnych. Jest też maszyna do pisania z poezją Stanisława Balińskiego, a także symboliczna walizka.

– Polacy przyjeżdżając w czasie wojny na Wyspy wierzyli, że będą tu tylko chwilowo. Wielu z nich miało spakowane walizki i czekało na odpowiedni moment, żeby wrócić do wolnego kraju. Niestety, po zainstalowaniu nad Wisłą komunistycznych rządów, dla tysięcy ludzi stało się to niemożliwe – mówi współorganizatorka wystawy (wspólnie z Andrzejem Błońskim i Juliuszem Bogackim) Ania Mochlińska, dodając, że przygotowanie dzisiejszej ekspozycji trwało od początku marca. Wiele eksponatów udało się uzyskać dzięki pomocy Instytutu i Muzeum im. gen. Sikorskiego. Wystawie towarzyszył 1,5-godzinny film dokumentalny zrealizowany przez Kornelię i Marka Borzęckich.

Perełka na mapie

Przez lata spełniało rolę małej Polski w centrum Londynu. Tu rozbrzmiewał rodzimy język, tu kwitła ojczysta kultura, tu można było posmakować specjałów nadwiślańskiej kuchni. Sama nazwa Ognisko, autorstwa ministra Stanisława Strońskiego, nawiązywała do domowej, rodzinnej atmosfery.

Po 1989 roku, wraz z upadkiem komunizmu, klub powoli tracił swój dawny charakter, niemniej ciągle pozostawał perełką na polonijnej mapie. Tym większe oburzenie wywołały plany jego sprzedaży. Dwa lata temu w atmosferze skandalu odeszły poprzednie władze, a ster rządów przejęli nowi ludzie. I chociaż później personalnych konfliktów nie brakowało, to obecny zarząd i prezes Nicholas Kelsey z optymizmem patrzą w przyszłość. Przeprowadzono gruntowny remont budynku, jest nowa restauracja, regularnie odbywają się różnego rodzaju imprezy – wśród nich lunche literackie organizowane przez portrecistkę koronowanych głów Basię Kaczmarowską-Hamilton, pokazy filmowe, koncerty muzyki klasycznej.

Wielbiciele tej ostatniej szczelnie wypełnili Salę Hemara w piątek, w drugim dniu rocznicowych obchodów. Podczas koncertu galowego, po którym czekała uroczysta kolacja, popłynęły utwory Edwarda Elgara, Andrzeja Panufnika, Juliusza Zarębskiego. A także Krzysztofa Ćwiżewicza, który specjalnie na tę okazję przygotował kompozycję „Dance and prayer in the Polish Style”.

Ponad dwugodzinny występ młodych artystów – Michała i Filipa Ćwiżewiczów (obaj skrzypce), Evgenii Startsevej i Johna Paula Ekinsa (oboje fortepian), Richarda Birchalla (wiolonczela) oraz Matthiasa Wiesnera (altówka) – publiczność przyjęła owacją na stojąco.

Wisienka na torcie

Równie ciekawie było w niedzielę podczas rewii „Extravaganza”, przygotowanej przez Irenę Delmar. Zróżnicowany muzyczno-literacki program, smak dawnych lat. Kompozycje Fryderyka Chopina, Ignacego Jana Paderewskiego czy Michała Kleofasa Ogińskiego przeplatane tekstami Mariana Hemara, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Tadeusza Boya Żeleńskiego miały swój klimat. Nie zabrakło „Czerwonych Maków” i „Wiązanki Lwowskiej”.

Na scenie jak ryba w wodzie czuł się konferansjer i aktor Jerzy Jarosz, któremu formą nie ustępowali Violetta Gawara (mezzosopran), Milena Dobrzycka (sopran), Maciek O’Shea (bas) oraz pianista Ryszard Bielicki.

To była wisienka na torcie i ostatni akord rocznicowych obchodów Ogniska. A dzień wcześniej ponad 140 osób w rytmie dawnych polskich piosenek degustowało góralskie potrawy, biesiadując przy grillu. Dźwięki akordeonu, świecące słońce, park, unoszące się w powietrzu zapachy. I zimne piwo. Ponad pięć godzin minęło błyskawicznie. Podobnie jak przeminęło z wiatrem 75 lat polskiego klubu przy 55 Exhibition Road…

Piotr Gulbicki

Date: From 16 July 2015 to 19 July 2015

Adsc 0002
Adsc 0005W
Adsc 0010
Adsc 0011
Adsc 0013W
Adsc 0014W
Adsc 0018W
Adsc 0021
Adsc 0022
Adsc 0023
Adsc 0024 2
Adsc 0025
Adsc 0026 2
Adsc 0072
Adsc 0084
Adsc 0099
Adsc 0103
Adsc 0106
Adsc 0109 2
Adsc 0111
Adsc 0112
Adsc 0113
Adsc 0117
Adsc 0119
Adsc 0122
Adsc 0125 2
Adsc 0127
Adsc 0133
Adsc 0134
Adsc 0135 2
Adsc 0138
Adsc 0162
Adsc 0168
Adsc 0170
Adsc 0173
Adsc 0177
Adsc 0178
Adsc 0179Ww
Adsc 0187 2
Adsc 0191
Adsc 0193
Adsc 0204
Adsc 0207
Adsc 0207W
Adsc 0209
Adsc 0212
Adsc 0213
Adsc 0214
Adsc 0215
Adsc 0217
Adsc 0218
Adsc 0225
Adsc 0226
Adsc 0229
Adsc 0230
Adsc 0232
Adsc 0237
Adsc 0243
Adsc 0278
Adsc 1780
Adsc 1806 1
Adsc 1831
Adsc 1836
Aimg 2994
Aimg 3014
B20150717 191437
B20150717 191845
B20150717 194647
B20150717 194953
B20150717 203947
B20150717 205701
B20150717 211237
B20150717 212547
B20150717 213818
B20150717 214206
B20150717 214207
B20150717 214540
B20150717 214554
B20150717 214623
B20150717 214625
C75th Ognisko 58
C75th Ognisko 61
C20150718 160720
C20150718 174758
C20150718 174814
C20150718 174920
C20150718 175003
C20150718 175030
C20150718 175231
C20150718 181417
C20150718 181808
C20150718 182500
C20150718 183311
Cdsc 0287
Cdsc 0293
Cdsc 0307
Cdsc 0338
Cdsc 0359
Cdsc 0375
Cdsc 0390
Cdsc 0415
DSC 0003
DSC 0015
DSC 0018
DSC 0023 2
DSC 0030
DSC 0036
DSC 0042L
DSC 0047
DSC 0051
DSC 0056Jj
DSC 0057
DSC 0061
DSC 0075 2
DSC 0079
DSC 0087
DSC 0100
DSC 0104
DSC 0108
DSC 0111
DSC 0114
DSC 0124
DSC 0129
DSC 0131
DSC 0138
DSC 0140
DSC 0149
DSC 0150
DSC 0152
DSC 0155
DSC 0156
DSC 0161
DSC 0164 M
DSC 0164
DSC 0168
DSC 0172
DSC 0175W
DSC 0184
DSC 0186
DSC 0188
DSC 0190
DSC 0193
DSC 0199
DSC 0204
DSC 0206
DSC 0217Bv
DSC 0222
DSC 0224
DSC 0226
DSC 0238
DSC 0249
DSC 0251Fd
DSC 0269
DSC 0274
DSC 0299
DSC 0301
DSC 0303
DSC 0306
DSC 0311
DSC 0327
DSC 0367
DSC 0384
DSC 0389
DSC 0391